Kapasidade Doing Business Iha Timor-Leste Seidauk Forti

156

Emprezariu Timor Oan barak liu mak hili Konstrusaun Sivil hodi hein projetu husi Governu en vez halo investimentu iha area hotelariu no turizmu.

(salvioonline.com), DILI – Prosesu dezenvolvimentu ekonomia, liliu atividade negosiu (doing business) iha rai laran sei kontinua sai preokupasaun, tanba iha deit numeru kiik husi emprezariu Timoroan mak iha vontade atu halo investimentu ba area industria ki’ik sira.

Situasaun ne’e hatudu katak, emprezariu Timoroan barak liu mak hili konstrusaun sivil ne’ebe iha tendensia depende de’it ba iha projetu sira nebe mai husi governu no oituan deit mak halo investimentu iha area produtivu sira hanesan hotelaria no turizmu.  

Kona ba kestaun ne’e, tuir observador makro ekonomia, Joao Mariano Saldanha katak situasaun ne’e fo implikasaun ba atividade negosiu iha rai laran seidauk iha.

Maske banku sira hanesan Banku Australian and New Zealand (ANZ), Mandiri, Banco Naconal Ultramarino (BNU) no Banco Comercio Industria Timor – Leste (BNCTL) sira iha kapaital bo’ot, maibe situasaun ne’e ladun lori mudansa.

“Ita nia problema bo’ot mak ita nia kapasidade doing business ne’e mak seidauk iha. Ita nia titulu ba rai mos seidauk iha. Ida titulu ba rai ne’e iha tiha lai mak ita ba buka sira seluk,” hateten Joao Mariano Saldanha ba Jornalista sira iha Timor Plaza foin lalais.

“Ha’u dehan ba governu, importante mak hadia tiha regulamentu sira atu doing business iha Timor – Leste ne’e di’ak hodi ita bele hahu hasa’e ita nia produsaun domestika,” nia esplika.

Eis asesor Ministeriu Finansas ne’e hatutan, “jeralmente, governu tenke mantein estabilidade politika. Ida ne’e mak importante liu, depois mak ko’alia tan kona ba infraestrutura sira ne’e”.

“Se ita hatene jere didi’ak ekonomia nasaun ninian nomos politika no demokrasia, Timor ne’e iha potensia bo’ot tebes hodi bele hasa’e investimentu iha rai laran,” nia esplika tan.

Iha parte seluk, diretor ejekutivu Luta Hamutuk, Mericio Akarak hatete iha parte dezenvolvimentu fiziku governu halo duni estrada sira ne’ebe mak finansia husi osan deve sira hanesan estrada husi Dili ba Gleno (Ermera), estrada husi Dili ba Liquica, Dili ba Aileu no fatin seluk tan.

“Maibe, fora husi ida ne’e ita hare ba hanesan marka pasu lahalimar. Ijemplu hanesan ita sai husi Dili ba munisipiu sira tama to’o suku sira ne’e estrada sira ne’e kondisaun nafatin de’it,” hatete Akara.

“Ba fali infraestrutura baziku sira hanesan be’e moos no seluk tan, ne’e kuaje seidauk iha mudansa,” nia hatete.

Tanba ne’e Akarak sujere governu tenke halo investimentu maka’as iha area sira ne’ebe iha produtividade hanesan agrikultura, ekonomia, edukasaun no saude. (**)

LEE KOMPLETU
FO KOMENTARIU